A Theory of Justice

Džon Rols

Džon Rols (John Rawls, 1921–2002) bio je jedan od najuticajnijih političkih filozofa XX veka i ključna figura savremene liberalne teorije pravde. Rođen je u Baltimoru, SAD, a najveći deo akademske karijere proveo je na Univerzitetu Harvard, gde je predavao političku filozofiju i etiku. Svetsku slavu stekao je knjigom „Teorija pravde“ (1971), u kojoj je razvio koncept pravde kao pravičnosti (justice as fairness). Rols je predložio misaoni eksperiment „prvobitnog položaja“ i „vela neznanja“, u kojem pojedinci, lišeni znanja o sopstvenom društvenom položaju, biraju principe po kojima će društvo biti uređeno. Na taj način formulisao je dva osnovna principa pravde, uključujući jednakost osnovnih sloboda i takozvani princip razlike, prema kojem su društvene i ekonomske nejednakosti opravdane samo ako koriste najugroženijima. Pored „Teorije pravde“, značajna su i njegova dela „Politički liberalizam“, „Pravo naroda“ i „Pravda kao pravičnost: ponovno razmatranje“, u kojima je dalje razrađivao odnose između pluralizma, demokratije i legitimnosti političkog poretka. Rolsova misao snažno je uticala na filozofiju, pravo, političku teoriju i javne rasprave o socijalnoj pravdi širom sveta.