The Making of Homeric Verse

Milman Peri

Milman Peri (Milman Parry) bio je epohalni američki klasični filolog i profesor na Univerzitetu Harvard, čija su istraživanja iz korena promenila razumevanje Homera i prirode usmene epike. Rođen u Kaliforniji, studirao je na Berkliju i Sorboni, gde je pod uticajem francuskih lingvista počeo da razvija teoriju o formuličnom sastavu Ilijade i Odiseje. Peri je dokazao da Homerovi epovi nisu nastali kao pisana dela, već su plod duge tradicije usmenog pevanja u kojoj su pevači (rapsodi) koristili ustaljene metričke blokove, odnosno formule, kako bi u trenutku izvođenja sastavljali hiljade stihova. Da bi potvrdio svoju hipotezu, Peri je tokom tridesetih godina 20. veka sproveo terenska istraživanja u Jugoslaviji, pre svega u Bosni i Sandžaku, gde je proučavao nepismene narodne pevače poput Avda Međedovića, koga je nazivao „balkanskim Homerom“. Snimajući hiljade stihova na aluminijumske ploče, dokazao je da mehanizam usmenog stvaralaštva omogućava očuvanje i prenošenje monumentalnih epskih struktura bez upotrebe pisma. Iako je tragično preminuo u trideset trećoj godini, njegov rad je nastavio njegov asistent Albert Lord, a njihova zajednička „Peri-Lord teorija“ (ili teorija usmene formule) postala je temelj za proučavanje ne samo antičke književnosti, već i srednjovekovnih epova i folkloristike širom sveta.